Wydarzyło się w Szczecinie - Piłkarski Stettin

 

Poniższy fragment rozdziału "Piłkarski Stettin" pochodzi z książki "Wydarzyło się w Szczecinie 2". 

Historia szczecińskiej piłki nożnej to nie tylko czasy polskie. Przed 1945 rokiem w ówczesnym Stettinie działało sporo klubów, a niektóre z nich były w stanie zaistnieć na arenie ogólnokrajowej. Największy sukces odniosła Titania, która była bardzo blisko zdobycia medalu mistrzostw Niemiec. Zanim to jednak nastąpiło, w mieście musiały powstać odpowiednie struktury, w których mogły rywalizować poszczególne zespoły. Początki pierwszego z nich sięgają jeszcze końcówki XIX wieku.

Otóż już od 1898 roku istniał klub FBC Viktoria 1898 Stettin (który pod koniec 1900 roku przemianował się na SC 1900 Stettin), a także VfL 1898 Stettin. W dniu 1 maja 1901 roku dołączył jeszcze FC Preußen Stettin (…).Rok 1901 to także data powstania Stettiner FC Urania.

Jednak najbardziej znanym klubem w Szczecinie był Stettiner FC Titania 1902, założony nieco później, 12 lipca 1902 roku. Niektórzy członkowie „Titania” jeszcze w tym samym roku usamodzielnili się, zakładając VfL 1902 Stettin.

Kalendarium powstawania struktur szczecińskiej piłki nożnej: 

• W 1903 roku utworzono Stettiner Fußball-Vereinigung (Związek Piłki Nożnej Szczecina), a pierwszym mistrzem został Titania (1903/1904).
• 2 czerwca 1905 roku założono Verband Pommersche Ballspiel-Vereine (Związek Pomorskich Klubów Piłkarskich).
• W 1912 roku VPBV przekształcono w Pommerscher Fußballverband (Pomorski Związek Piłki Nożnej).
• W 1913 roku kluby pomorskie dołączyły do Baltischen Rasen - und Wintersportverbandes (Bałtycki Związek Sportów Trawiastych i Zimowych).

Z kolei na 1902 rok datowana jest pierwsza relacja prasowa opisująca mecz rozgrywany w Stettinie. Viktoria podejmowała gości z Berlina, Corso 99.

10 sierpnia 1902: Sport Im Wort

FBC Viktoria 1898 Szczecin - B.S.C Corso 99 0:7 (0:4)

10 sierpnia 1902 drużyna (…) Berliner SC Corso 99 odwiedziła FBC Viktoria 1898 Stettin, która pomimo zmiany nazwy dalej jej używała,  aby rozegrać mecz towarzyski. B.S.C Corso 99 w tamtych czasach nie należało do najbardziej znanych i najsilniejszych drużyn z Berlina, ale mimo to osiągnęło przekonujące zwycięstwo 7:0 (4:0). Różnica poziomów była zbyt duża pod każdym względem, by „Viktoria” mogła postawić poważniejszy opór (…).

Portfolio szczecińskich drużyn było bardzo bogate, w jego skład wchodziły między innymi (poza już wspomnianymi): „FC Adler Stettin (1903), Stettiner FC Saxonia (1903), FC Stern Stettin, Stettiner FC Blücher (1904) oraz SportVereinigung Wacker Stettin (1904).“ i wiele innych. 

Pewnego razu klub z niemieckiego Szczecina (Stettiner SC) rywalizował z polskim zespołem, w tym wypadku Wartą Poznań (dwumecz zakończył się remisami 1:1).

 

Jednym z najbardziej utytułowanych szczecińskich klubów była Titania. Rozgrywała swoje mecze głównie na obiekcie Deutscher Berg (przy dzisiejszej Unii Lubelskiej) lub na stadionie Richarda Lindemanna (przy dzisiejszej ulicy Arkońskiej).

Szczecinianie rozegrali swój najbardziej owocny sezon w latach 1919/1920. System ówczesnej ligi składał się z kilku etapów:

• rozgrywek z danego obszaru miejskiego,
• rozgrywek lokalnych (w skład których, w przypadku Titanii, wchodziły okręgi: Stettin (Szczecin), Stolp (Słupsk), Köslin (Koszalin), Schneidemühl (Piła), Uckermark i Gollnov/Pyritz (Goleniów/Pyrzyce)),
• rozgrywek regionów głównych (dla tej części Niemiec były to mistrzostwa Bałtyku, w których mogły wystartować najlepsze drużyny z regionów: Ostpreußen (Prusy Wschodnie), Danzig/Westpreußen (Gdańsk/Prusy Zachodnie) i Pommern (Pomorze)),
• turnieju głównego o mistrzostwo Niemiec.

Titania swój marsz do etapu finałowego rozpoczęła od wygrania szczebla miejskiego, gdzie w pokonanym polu zostawiła między innymi Stettiner S.C., VfB Stettin oraz SC Preußen.

Lp.	Klub	M	Z	R	P	B	Pkt.
1	FC Titania Stettin	13	11	1	1	52:13	23
2	Stettiner SC	13	10	1	2	70:13	21
3	Stettiner TV	13	7	1	5	23:26	15
4	VfB Stettin	13	6	2	5	25:34	14
5	SC Preußen Stettin	13	6	0	7	32:27	12
6	SC Vorwärts Stettin	13	2	1	10	13:38	5
7	SC Viktoria Stargard	7	2	0	5		4
8	SC Comet Stettin	13	2	0	11	16:59	4

Kolejnym krokiem były pojedynki z najlepszymi zespołami z poszczególnych obszarów miejskich. Również tu Titania nie miała sobie równych.

Runda wstępna:

Zespół I	Wynik	Zespół II
SC Blücher Gollnow	3:0	SC Vorwärts Löcknitz
(okręg IV Gollnow/Pyritz)		(okręg VI Uckermark)
SV Viktoria Stolp	6:0	SV Preußen Köslin
(okręg I Stolp/Lauenburg)		(okręg II Köslin)
FC Titania i Stettiner SC miały wolny los.

Półfinał:

Zespół I	Wynik	Zespół II
FC Titania Stettin	9:0	SV Viktoria Stolp
Stettiner SC	brak danych	SC Blücher Gollnow

Finał:

Zespół I	Wynik	Zespół II
FC Titania Stettin	3:2	Stettiner SC

Osiągnięty sukces promował szczecinian do startu w turnieju głównym o mistrzostwo Bałtyku. Rywalami Titanii były zespoły VfL Danzig i SV Prussia-Samland Königsberg. Dwa zwycięstwa sprawiły, że to klub ze Szczecina po raz pierwszy w historii wywalczył tytuł i mógł zagrać o medale mistrzostw Niemiec z najlepszymi drużynami kraju.

Wyniki i tabela mistrzostw Bałtyku:

Zespół I	Wynik	Zespół II
Stettiner FC Titania	2:0	VfL Danzig
Stettiner FC Titania	2:1	SV Prussia-Samland Königsberg

Lp.	Klub	M	Z	R	P	B	Pkt.
1.	Stettiner FC Titania	2	2	0	0	4:1	4
	(zwycięzca okręgu III Pommern)
2.	VfL Danzig	2	1	0	1	1:2	2
	(zwycięzca okręgu II Danzig)
3.	SV Prussia-Samland Königsberg	2	0	0	2	1:3	0
	(zwycięzca okręgu I Ostpreußen)

Do wyścigu o złoty medal, poza szczecinianami, stanęły: SC Union Oberschöneweide, Vgt. Breslauer Spfr., SpVgg Fürth, VfTuR 1889 München-Gladbach, SV Arminia Hannover, VfB Leipzig i 1. FC Nürnberg.

Rozgrywki miały formę play-off i zaczynały się od ćwierćfinałów, a o awansie do kolejnej rundy decydował jeden mecz. Pierwszym przeciwnikiem Titanii była Arminia Hannover, a spotkanie rozegrano w Kilonii. Szczecinianie nie byli faworytami tej potyczki ze względu na rolę debiutanta oraz przez to, że poziom piłkarski w innych regionach Niemiec był dużo wyższy niż na Pomorzu. Obie drużyny przystąpiły do meczu w następujących składach:

SV Arminia-Merkur Hannover: Kurt Hemke, Denecke, Oskar Oehlke, Johannes Bies, Heinz Borchers, Wallau, Ernst Alten, Fritz Lange, Otto Meyer, Eduard Wolpers, Kuno Wulf.

Titania Stettin: Walter Haupt, Max Henning, Otto Mallwitz, Fritz Jagow, Max Ring, Walter Silbersdorf, Fritz Zilz, Erwin Ehlert, Willi Gauger, Richard Grapow, Karl Manthey.

Pierwsza połowa zakończyła się zgodnie z planem, czyli prowadzeniem Arminii (1:0). Druga odsłona zaowocowała niespodzianką, Titania wyrównała i tym samym doprowadziła do dogrywki. W 112. minucie Grapow zdobył zwycięską bramkę i sensacja stała się faktem. Szczecinianie znaleźli się w półfinale i byli o krok od gry o złoty medal.

SV Arminia-Merkur Hannover – Titania Stettin 1:2 p.d. (1:0, 1:1).

Bramki: 1:0 - Eduard Wolpers (33'), 1:1 (59'), 1:2 - Richard Grapow (112').

Widzów: 4 000.

Sędzia: Johannes Muller.

Na podstawie wyników rundy wstępnej do kolejnej fazy Mistrzostw Niemiec awansują obrońcy tytułu: Spielvereinigung Fürth, mistrz południa: 1. FC Nürnberg, mistrz południowego wschodu: Sportfreunde Breslau oraz mistrz Bałtyku: Titania Stettin. Spotkania tej rundy zaplanowano na 30 maja

Turniej główny o mistrzostwo Niemiec 1920, ćwierćfinały: 

Data	Zespół I	Wynik	Zespół II	Stadion
16.05.1920	Vgt. Breslauer Spfr.	3:2 (1:1)	SC Union Oberschöneweide	Breslau, Platz von Schlesien Breslau
16.05.1920	SpVgg Fürth	7:0 (2:0)	VfTuR 1889 München-Gladbach	Mannheim, Platz an den Brauereien
16.05.1920	SV Arminia Hannover	1:2 p.d. (1:1, 1:0)	FC Titania Stettin	Kiel, Holstein-Stadion
16.05.1920	VfB Leipzig	0:2 (0:0)	1. FC Nürnberg	Halle (Saale),  Sportplatz am Zoo

Kolejnym przeciwnikiem Titanii było FC Nürnberg, jeden z głównych faworytów do mistrzostwa. 

Drużyny zagrały w Berlinie w następujących ustawieniach:

Titania Stettin: Emil Kasten (T), Max Henning, Otto Mallwitz, Fritz Jagow, Max Ring, Walter Silbersdorf, Fritz Zilz, Erwin Ehlert, Willi Gauger, Richard Grapow, Karl Manthey.

1. FC Nürnberg: Heiner Stuhlfauth (T), Gustav Bark, Anton Kugler, Jean Steinlein, Hans Kalb, Carl Riegel, Peter Szabo, Willy Boss, Luitpold Popp, Wolfgang Strobel, Heinrich Trag.

 

Przedmeczowe przewidywania znalazły swoje potwierdzenie na boisku. Już po pierwszych 45 minutach szczecinianie przegrywali 0:2 po dwóch bramkach Trag’a. Ten sam zawodnik dołożył trzecie trafienie w 75. minucie i ustalił wynik meczu. Titania zakończyła swój udział w mistrzostwach jako pierwsza i zarazem ostatnia drużyna ze Szczecina, której udało się dojść do półfinału. Zespół z Norymbergi nie miał sobie równych w całym turnieju i to właśnie on sięgnął po mistrzostwo Niemiec.

Titania Stettin - 1. FC Nürnberg 0:3 (0:2).

Bramki: 0:1 - Heinrich Trag (15'), 0:2 - Heinrich Trag (37'), 0:3 - Heinrich Trag (75').

Widzów: 10 000.

Sędzia: Johannes Muller.

1. FC Nürnberg pokonuje Titanię Stettin w Berlinie.

Berlin, 30 maja (prywatne źródło) – W ćwierćfinale Mistrzostw Niemiec, rozegranym na stadionie Berlin-Mariendorf przed około 10 000 widzów, południowy mistrz Niemiec z 1919 roku, 

 

1. FC Nürnberg, zwyciężył nad mistrzem Bałtyku, Titanią Stettin, wynikiem 3:0 (2:0).

Mecz okazał się rozczarowujący, ponieważ od drużyny Nürnberg oczekiwano większej dominacji. Zespół wydawał się lekceważyć rywala. Drużyna Titanii, choć prezentowała umiejętności na poziomie przeciętnej ligi, wyróżniała się jedynie nieco lepszą grą w defensywie.

Półfinały:

Data	Zespół I	Wynik	Zespół II	Stadion
30.05.1920	Vgt. Breslauer Spfr.	0:4 (0:1)	SpVgg Fürth	Leipzig,  Wackerstadion Debrahof
30.05.1920	FC Titania Stettin	0:3 (0:2)	1. FC Nürnberg	Berlin,  Preussen-Platz

Finał: 

Data	Zespół I	Wynik	Zespół II	Stadion
13.06.1920	1. FC Nürnberg	2:0 (1:0)	SpVgg Fürth	Frankfurt am Main  (Sandhöfer Wiesen)

Titania zdobyła jeszcze jedno mistrzostwo Bałtyku w 1927 roku, ale swój udział w turnieju głównym zakończyła na 1/8 finału. Sam klub nie wytrzymał jednak próby czasu i ze względu na problemy finansowe zakończył swoją działalność w 1930 roku. Część zawodników kontynuowała karierę w VfL Stettin. 

Wraz ze wzrostem popularności piłki nożnej do turnieju głównego o mistrzostwo Niemiec zapraszano coraz więcej drużyn (na przykład również wicemistrzów okręgów). Przy sporej konkurencji zespoły z Pomorza nie były w stanie rywalizować z dużo lepszymi klubami. Wynik Titanii został powtórzony tylko raz przez VfB Königsberg w 1923 roku. Drużyna ta była z kolei jedenastokrotnym mistrzem Bałtyku i wyprzedzała drugą w tabeli wszech czasów ekipę SV Prussia-Samland Königsberg aż o sześć tytułów. 

Powyższy fragment rozdziału "Piłkarski Stettin" pochodzi z książki "Wydarzyło się w Szczecinie 2". Jeśli jesteś zainteresowany pełnym zestawieniem szczecińskich drużyn, ich występami ligowymi, w Pucharze Niemiec, jak również tabelami, wynikami, wycinkami z prasy, to gorąco zachęcam do zakupu tej pozycji oraz części 1. W obu książkach opisałem łącznie 50 historii sportowego Szczecina.

Link do opisu: https://www.gryfopedia.pl/wydarzy%C5%82o-si%C4%99-w-szczecinie

Link do sklepu: https://www.amazon.pl/dp/B0DXB4Q159

Bibliografia wykorzystana w powyższym fragmencie książki:

• Fussball in Pommern 1903-1914 – Udo Luy, 2013
• https://paz.de/artikel/fussball-unter-greif-und-adler-a11768.html (dostęp: 31.12.2024)
• https://www.iz.poznan.pl/plik,pobierz,5004,8bdce79a68ceab1546746d4191d0d47b/15.%20Owsianski.pdf (dostęp: 31.12.2024)
• Kurier Poznański 1918, nr 202 
• Kurier Poznański 1918, nr 222
• https://szczecin.se.pl/tutaj-przed-wojna-mial-powstac-ogromny-stadion-co-dalej-z-kraterem-na-szczecinskim-pogodnie-aa-N7jZ-TEy5-26zE (dostęp: 31.12.2024)
• http://blogs.die-fans.de/Ostfussball/26768/Saison+191920,+192021+Titania+Stettin.html (dostęp: 31.12.2024)
• https://de.wikipedia.org/wiki/Baltische_Fu%C3%9Fballmeisterschaft_1919/20 (dostęp: 31.12.2024)
• https://digital.blb-karlsruhe.de/blbz/periodical/pageview/2029304 (dostęp: 31.12.2024)
• https://de.wikipedia.org/wiki/Deutsche_Fu%C3%9Fballmeisterschaft_1919/20 (dostęp: 31.12.2024)
• https://digital.blb-karlsruhe.de/blbz/periodical/pageview/2029434 (dostęp: 31.12.2024)
• https://www.rnd.de/sport/fussball-erstes-deutsches-profispiel-vor-100-jahren-als-der-profifussball-in-deutschland-scheiterte-HAQXXEXJMZFD5FP667NLAL2IIA.html (dostęp: 31.12.2024)